Siz mi Televizyonu?

KİM KİMİ YÖNETİYOR?

            Evlerimizde en merkezi yeri televizyon işgal ediyor. Gündelik hayatımızda pek çok şeyi televizyona göre ayarlıyoruz. Televizyon bir tür sosyal dolgu sanki, özellikle de çocukların hayatında, pek çok çocuk için televizyon ana babanın, oyun arkadaşının yerini dolduruyor. Tabii ne kadar doldurabilirse, o kadar...

            Araştırmalar televizyonda sık sık şiddet sahneleri izleyen çocukların başkalarının acılarına karşı duyarsız, çevrelerindeki dünyaya karşı daha endişeli ve daha saldırgan olduğunu gösteriyor. Aşırı televizyon izleme nedeniyle çocukların ruhsal ve fiziksel sağlıkları tehdit altında. Çocuklardaki uyku bozuklukları, depresyon ve hiperaktivite sorunlarında televizyonun rolü var. Televizyon karşısına çivilenen çocukların fiziksel sağlıklarında da sorunlar yaşanıyor.

            Ne var ki tüm bu olumsuz etkilere rağmen, televizyon başlı başına olumlu ya da olumsuz bir araç olarak görülmemeli. Televizyonun son derece olumlu katkıları da var ve aslında televizyonun değeri büyük ölçüde onu nasıl kullandığınıza, onunla ilişkiyi nasıl kurduğunuza  bağlı. Televizyon hayatınızda çocuğunuzu normal çocukluk aktivitelerinden uzaklaştıracak, karşılıklı konuşma ihtiyacını azaltarak aile iletişimsizliğe yol açacak kadar büyük bir yer tutuyorsa, iktidarı televizyondan devralma zamanı gelmiş demektir. Artık, televizyon tarafından yönetilmekten kurtulup televizyonu yönetmeye başlamalısınız. Aşağıda, bu yolda size yardımcı olacak bazı yaklaşımlar ve pratik öneriler bulacaksınız. Unutmayın, çocuğunuzu televizyon bağımlısı olmaktan kurtarmanın ilk adımı, sizin bağımlılıktan kurtulmanızdır.

Televizyonu Yönetmenin İlkeleri

-          Televizyonu bir çocuk bakıcısı gibi kabul etmeyin.

Televizyon izlemeyi çocuğunuzla birlikte gerçekleştirebileceğiniz ortak bir etkinlik gibi görmelisiniz. Çocuğunuzun televizyona dalıp gitmesini sizin de dinlenmeniz ya da başka şeylerle uğraşmanız için ideal bir fırsat sayıyorsanız, yanılıyorsunuz.

-          Televizyonu belli bir amaç için seyredin; fondaki gürültü olmasın televizyon.

Günün her saati televizyon kanallarında işe yarar, keyif veren programlar bulunmadığını söylemeye gerek var mı? Yok elbette ama yine de bir tür vazife gibi geçiyoruz karşısına. Oysa televizyon de evdeki diğer aletler gibi belli bir amaç için kullanılmalı. Televizyonu ancak sizin izlenmeye değer bulduğunuz programlar için açıp kapamayı öğrenmelisiniz.

-          Haftalık ya da günlük televizyon izleme programı yapın ve uygulayın.

Günlük gazetelerin televizyon sayfaları ne işe yarıyor sanıyorsunuz!

- Televizyona alternatif aile etkinlikleri düzenleyin.

Aslında çocuklar televizyon yerine, kendilerinin aktif olarak katılabilecekleri uğraşları, oyunları tercih etmeye çok yatkındırlar. Yeter ki siz onlarla birlikte olacak enerjiyi bulun. Eve misafir geldiğinde televizyonu açmayarak bile bu yolda bir adım atmış olursunuz.

- Televizyonda izlenilenleri aile içinde konuşma konusu yapın.

Televizyonu yönetmek demek, bütünüyle televizyonsuz bir hayat demek değildir. Aksine, seçtiğiniz programları hep birlikte seyretmenin ve onun üzerinde konuşmanın çok yararı olacaktır. Çocuğunuzla izledikleriniz üzerine yaptığınız konuşmalardan çok şey öğrenecek, izlerken gözünüzden kaçmış pek çok detayı farkedeceksiniz.

- Televizyon karşısında yemek yemek kural değil, istisna olmalıdır.

Kimi evlerde yemek masasının yeri televizyona göre ayarlanmaktadır. Sonuçta ne tam anlamıyla yemek yemenin ne de televizyon izlemenin keyfi yaşanmakta. Ailece yaşanabilecek en keyifli anlardan biri olan akşam yemeklerinin felaket ve şiddet manzaralarıyla gölgelenmesine izin vermeyin.

-          Televizyonun yerini bir daha düşünün.

Gözden ırak olan gönülden de ırak olur. Televizyonu ailece en çok vakit geçirdiğiniz odanın/ salonun dışında bir yere koymaya ne dersiniz?

- Okul Çağında Televizyon Düzeni

Okul çağı çocuklarının televizyonu yönetme becerisi kazanabilmesi için Şu noktalar önemlidir.

·         Okul çağı çocukları  ana babalarının davranışlarını model olarak almaya devam etmektedirler. Önce siz televizyon izleme alışkanlığınızı gözden geçirin.

·         Özellikle hafta içi televizyon izleme saatlerine sınırlamalar getirin.

·         Televizyonu asla bir ceza ya da ödül olarak, bir disiplin aracı olarak kullanmayın.

·         Çocuğunuzun televizyonda ne izlediğini kontrol edin, mümkünse siz de izleyin ve tartışın.

·         Çocuğunuzu farklı program türlerini izlemeye teşvik edin.

·         Çocuğunuzun arkadaşları izliyor olsa bile, istemediğiniz programları izlemesine engel olmaktan çekinmeyin.

·         Çocuğunuza korktuğu, izlemek istemedikleri programları izlememe haklarının bulunduğunu öğretin.

·         Çocuğunuzun arkadaşlarının anne babalarına televizyonla ilgili kurallarınızı anlatın, mümkün olduğunca ortak ilke ve uygulamaları hayata geçirin.

·         Çocuğunuzu dışarıda vakit geçirme yolunda destekleyin.

Okul Öncesi Dönemde TV Eğitimi

                        Çocuklar televizyon izleme alışkanlıklarını mutlaka okul öncesi dönemde edinmelidir. Büyüdükçe onları sınırlamak giderek zorlaşır çünkü. İşte okul öncesi dönemde dikkat etmeniz gereken noktalar:

·         Çocuğunuzun televizyon karşısında geçireceği zamanı sınırlamayın.

·         Çocuğunuz televizyonda neyi izleyip izleyemeyeceğini sizin belirlediğinizi mutlaka anlamalıdır. Onun, televizyon konusunda yetkinin sizde olduğunu çok iyi anlamasını sağlayın.

·         Varsa, çocuğunuzun bakıcısına da televizyon izleme kurallarını anlatın ve uyup uymadığını kontrol edin.

·         İzlemesini uygun bulduğunuz programları kasede alın. Okul öncesi çocukları sevdikleri şeyleri sıkılmadan defalarca izleyebilirler.

İzlemediğiniz zamanlarda televizyonu açık bırakmayın. İzlemek istediğiniz özel bir program için ekranı açın ve program bitince kapayın. Bu çocuğun televizyonun sürekli bir eğlence aracı olmadığını, gerektiğinde açılıp kapanan bir araç olduğunu anlamasına yardımcı olacaktır