OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUK

Her insanda, bir an sonrasını bilememe ve belirleyememe nedeniyle, zaman zaman değişik konularda endişe, kaygı olabilir. Çoğu kez günlük yaşam içinde ortaya çıkan bu duygular ile baş edilebilir ve yaşamı etkileme noktasına varmadan çözüme ulaştırılabilir.
Bireyin saçma olduğunu bilmesine rağmen düşünmekten alamadığı saçma fikirler, endişeler ve kaygılar OBSESYON; bu takıntıları def etmek için gelişen davranışlar KOMPULSİYON olarak adlandırılmaktadır. Dışarıdan herhangi bir şekilde engellenmeye çalşıldığında kişi dayanılmaz sıkıntı yaşamaktadır. Sıkıntıların yoğun yaşandığı ve günlük işlevselliğin bozulması durumunda bu bir ruh hastalığı olarak OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUK’tan bahsedilir.

OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUK NEDİR?

Obsesyon
Kişinin zihnine girmesine engel olamadığı, zihninden uzaklaştıramadığı düşünce, fikir ve dürtülerdir. Kişinin isteği dışında gelirler, kişi tarafından mantık dışı olarak değerlendirilirler ve yoğun sıkıntı ve huzursuzluğa yani anksiyeteye neden olurlar.
Kompulsiyon
Obsesyonların neden olduğu yoğun sıkıntı ve huzursuzluğu azaltmak ya da ortadan kaldırmak üzere yapılan yineleyici davranış ve zihinsel eylemlerdir.

OKB BELİRTİLERİ NELERDİR?
Obsesyon ve kompulsiyonlar toplumdan topluma, kültürden kültüre değişiklik gösterebilir. Ülkemizde ve tüm dünya toplumlarında en sık görülen obsesyon ve kompulsiyon türleri aşağıdadır.
1. Bulaşma Obsesyonu ve Temizlik Kompulsiyonu
2. Kuşku obsesyonu ve kontrol kompulsiyonu
3. Başkalarına zarar vereceği, elinde olmadan saldırgan davranışlarda bulunacağı şeklinde obsesyonlar
4. Cinsel içerikli obsesyonlar
5. Dini içerikli obsesyonlar
6. Simetri/düzen obsesyon ve kompulsiyonları
7. Dokunma kompulsiyonları
8. Sayma kompulsiyonları
9. Biriktirme ve saklama kompulsiyonları
10. Batıl itikatlar, uğurlu, uğursuz sayılar ve renkler
Bu tür inanışlar günlük yaşam aktivitelerini engelleyecek ya da günlük işlevlerimizi kısıtlayacak kadar sık ve yoğun ise o zaman hastalık düzeyinde değerlendirilebilir.

OKB’NİN NEDENLERİ NELERDİR?
Herhangi bir kesinlik kazanmamasına karşın OKB’nin nedeni olarak birkaç varsayım üzerinde durulmaktadır.
Genetik nedenler
OKB’li hastaların anne-babalarında ve diğer birinci derece akrabalarında OKB’nin sık olarak görülmesi hastalığın genetik olabileceğini düşündürmekte-dir.
Beyin işlevlerinde bozulma ve serotonin
Beyin üzerinde yapılan araştırmalarda beynin bazı bölgelerinde ve özellikle de beyin içindeki sinirsel iletimde önemli rolü olan serotonin maddesinin işlevlerinde bozukluk saptanması bunların OKB’nin nedeni olarak araştırılmasına yol açmıştır.
Çocukluk çağı travmaları
Çocukluk çağı travmalarına (örneğin, cinsel istismar) maruz kalanlarda ileri yaşamlarında önemli bir stres yaşantısı ardından OKB’nin ortaya çıkabilmesi erken çocukluk dönemlerinin OKB gelişiminde önemli rol oynadığını göstermektedir.
Kişilik özellikleri
Kişilik yapısı olarak titiz, kuralcı, ayrıntıcı, mükemmeliyetçi özelliklere sahip olan kişiler OKB’ye yatkın kişiler olarak değerlendirilmektedir.

OKB NASIL TEDAVİ EDİLİR?
1. İlaç tedavisi
2. Bilişsel-davranışçı tedavi
konusunda yardımcı olmalıdırlar.

KENDİNİZDE OKB OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORSANIZ NE YAPMALISINIZ?
Kişinin kendindeki bazı düşünce ve davranışların bir ruhsal hastalığın belirtileri olabileceğine karar vermesi çoğu kez güçtür. Okumuş olduğunuz bu broşürde kısaca tanıtılmaya çalışılan OKB’nin sizde olabileceğin-den kuşku duyuyorsanız bir psikiyatri uzmanına başvurarak profesyonel yardım talep edebilirsiniz.